ZŁOTA ERA JAZZU: COTTON CLUB


Rozpoczynamy nowy cykl, poświęcony złotej erze jazzu, największym artystom, osiągnięciom i temu wszystkiemu, co z nimi związane.

W dzisiejszym poście zajmiemy się historią klubu „Cotton Club”, jednego z najsłynniejszych klubów nocnych Ameryki lat 20.-tych i 30.-tych XX wieku, wokół którego narosło tyle niedopowiedzeń, mitów i kontrowersji.

1. Cotton Club został otwarty w 1923 roku, na rogu ulicy 142 i Lenox Ave, czyli w samym sercu Harlemu. Za jego powołanie do życia odpowiedzialny był gangster, Owney Madden, który odsiadując wyrok za morderstwo w więzieniu o zaostrzonym rygorze – Sing-Sing, chciał kierować miejscem, w którym mógłby sprzedawać alkohol, a w szczególności piwo, które nielegalnie produkował.

Cotton Club, ok 1930 r.  brittanica, lic. CC

Cotton Club, ok 1930 r. brittanica.com

2. W klubie, choć występowali w nim wyłącznie czarnoskórzy artyści: kompozytorzy, pianiści, muzycy, tancerki, mogli przebywać jedynie biali widzowie.

 

3. W czasach świetności do klubu uczęszczali tak znamienici goście jak: Mae West, Irving Berlin, Judy Garland, George Gershwin, czy Al Jolson. Wśród artystów, występujących na scenie wymienić należy: Caba Calloway, Duke’a Ellingtona, Louisa Armstronga, Ellę Fitzgerald, czy Billie Holiday.

Orkiestra Caba Calloway'a fot: Untappedcities.com

Orkiestra Caba Calloway’a fot: Untappedcities.com

4. Nie ulega wątpliwości, że za ogromnym sukcesem „Cotton Club” stał przede wszystkim Duke Ellington i jego zespół. Kompozytor, pianista, szef orkiestry klubu, którego koncertów, transmitowanych przez radio słuchała cała Ameryka, bardzo szybko stał się ikoną ery jazzowej.

Duke Ellington 1946, fot: library_of_congress/Flickrlic. CC

Duke Ellington 1946, fot: library_of_congress/Flickr lic. CC

5. Duke Ellington – ikona jazzu, skomponował blisko 3 tysiące piosenek, które na trwałe weszły do amerykańskiego kanonu, zagrał 20 tysięcy przedstawień, a także zdobył łącznie trzynaście nagród: Grammy i Pulitzera. Mimo nierówności społecznych, na które siłą rzeczy się godził, występując w Cotton Club, Duke Ellington zdobył sławę, której nigdy wcześniej przed nim nie udało się zdobyć żadnemu czarnoskóremu artyście.

 

6. Segregacja rasowa w „Cotton Club” była nie tylko bardzo restrykcyjna, ale podwójnie rasistowska. Nie dość, że tancerkami mogły być wyłącznie czarnoskóre dziewczyny, które idealnie miały się komponować z wizją miejsca, przypominającego „stylową plantację bawełny”, to jeszcze musiały być młode, wysokie, chude i z możliwie najjaśniejszą karnacją.

Orkiestra Duke'a Ellingtona w Cotton Club 1940,  fot: library of congress, lic. CC

Orkiestra Duke’a Ellingtona w Cotton Club 1940, fot: library_of_congress/Flickr, lic. CC

7. Klub nie ułatwiał życia Afroamerykanom, utrwalał stereotypy, i to w sposób najczęściej bardzo prosty, aby nie powiedzieć, prymitywny. Najczęstszym tematem rewii były „zabawne” historie z życia czarnoskórych, opowiadające o życiu na plantacji bawełny, albo z dzikiej, egzotycznej Afryki.

 

8. Podstawowym kryterium, dla którego chciano występować w „Cotton Club” były na początku pieniądze: wynagrodzenie dla artystów było wysokie, ponieważ ceny ustalone dla gości były wysokie. Następnie, duże znaczenie miała renoma kluba, a także możliwość pokazania się na scenie i zwrócenia na siebie uwagi naprawdę dużemu gronu odbiorców.

Reklama Cotton Club rok. 1937 fot: Untappedcities.com

Reklama Cotton Club rok. 1937 fot: Untappedcities.com

9. Z uwagi na zamieszki na tle rasowym, niezgodę na nierówności społeczne, niechęć artystów do wyrażania siebie w sposób ściśle podlegający obrazowi godzącemu w ich poczucie sprawiedliwości, „Cotton Club” został ostatecznie zamknięty 10 czerwca 1940 roku.

10. Najbardziej znanym obrazem w kulturze popularnej, w którym pojawia się „Cotton Club” jest film o tym samym tytule, z roku 1984, w reżyserii F.F. Coppoli.

Źródła:
E. Winter, Cotton Club of Harlem

Samanta Pleskaczyńska – Chcemywiedziec.pl