Tagi

Powiązane wpisy

Podziel się

GUSTAW HOLOUBEK – CZŁOWIEK TEATRU


Współcześnie chyba nie sposób wyobrazić sobie Mickiewiczowskich „Dziadów” i monologu Konrada z Wielkiej Improwizacji bez Gustawa Holoubka. W istocie aktor stworzył niezwykle charakterystyczną postać. Jedna z najbardziej znanych ról Holoubka to właśnie kreacja Konrada w inscenizacji Kazimierza Dejmka z 1967 roku. Nie sposób jednak pominąć także wspaniałej roli aktora w Lawie Tadeusza Konwickiego, gdzie Holoubek wcielił się w Gustawa-Konrada, poetę i ducha. Nie od dramatu Mickiewicza jednak przygoda z aktorstwem się zaczęła.

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

Gustaw Holoubek ukończył w 1947 roku studia w Państwowym Studiu Dramatycznym w Krakowie, przemianowanym później na Państwową Szkołę Teatralną. Zadebiutował w Starym Teatrze w Krakowie, pracował także w Teatrze Śląskim w Katowicach, występował na scenach warszawskich. Jego teatralny dorobek jest tak bogaty, że można by nim z pewnością obdzielić wielu aktorów. Holoubek uczył się od najlepszych, ale też wiele wymagał od siebie. Jego myślenie o teatrze i grze aktorskiej ewaluowało w kierunku swoistej personalizacji postaci, którą na scenie przedstawiał. W pewnym momencie zdał sobie sprawę, iż to właśnie dzięki nadaniu odgrywanej postaci pewnych charakterystycznych cech, oderwanie aktora od samego bohatera nie jest możliwe i może wydawać się widzowi sztuczne. Zresztą powszechnie utożsamiano charakter i specyfikę postaci odgrywanych przez Holoubka na scenie z tym, jak postrzegano aktora prywatnie. Najgłośniejsza rola teatralna Holoubka to oczywiście rola Gustawa-Konrada w Dziadach Kazimierza Dejmka, które stały się bezpośrednią przyczyną studenckich demonstracji i w istocie zapoczątkowały szereg wydarzeń Marca’68. Role podejmowane przez Holoubka to zarówno te związane z klasycznym repertuarem, od Sofoklesa przez Szekspira, po wielkich polskich romantyków i twórców współczesnych.

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

Holoubek grywał także w spektaklach teatru telewizji, współpracował z wieloma reżyserami. Dość pokaźna jest filmografia z udziałem Holoubka, choć to przede wszystkim teatr i bezpośrednia konfrontacja z widzem stanowiły prawdziwy cel artysty, w tym odnajdywał się najlepiej. Postrzegany przez szeroką publiczność głównie jako aktor intelektualny nie protestował przeciwko takiemu wizerunkowi, choć być może nie do końca się z nim zgadzał. Był także wykładowcą, pedagogiem, reżyserem, teren jego artystycznych eksploracji był zatem pokaźny. W pewnym momencie swojego życia zaangażował się także w życie polityczne jako poseł, senator, doradca prezydenta. Jego aktywność na tym polu była jednak ograniczona, jako że to zawsze teatr i działalność artystyczna były dla niego najważniejsze.

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

Źródło: audiovis.nac.gov.pl

W życiu prywatnym nie wyróżniał się niczym szczególnym, nie podejmował głośnych romansów. Miał trzy żony, przy czym to właśnie związek z młodszą od niego Magdaleną Zawadzką okazał się szczególnie trwały i emocjonalnie bogaty. I jakkolwiek współczesny widz może wyobrażać sobie Gustawa Holoubka nieco posągowo, dramatycznie, to przecież był on człowiekiem z krwi i kości. Miał swoje upodobania. Potrafił być szczególnie nieprzyjemny dla tych, którzy mu się narazili, dla pozostałych ujmujący, błyskotliwy, niezwykle inteligentny. Znana była swego czasu namiętność Holoubka dla powieści kryminalnych. Intelektualna gra, którą podejmuje się z czytelnikiem w literaturze tego gatunku, pociągała aktora, zmuszała do myślenia, refleksji, ale też mogła okazać się źródłem estetycznej przyjemności. W pewnym momencie zresztą sam aktor przyznał, że czyta niewiele. Jego aktywność w tym względzie miała ograniczyć się przede wszystkim do codziennej prasy i klasyki, choć raczej trudno dać temu wiarę. Wyobrażenie odtwórcy Mickiewiczowskiego Konrada chyba jednak nie do końca do tego wizerunku przystaje.

Aleksandra Suska – Chamera – Chcemywiedziec.pl

 

Bibliografia:

Barbara N. Łopieńska, Książki i ludzie, Twój Styl 1998.
Małgorzata Terlecka-Reksnis, Holoubek – rozmowy, Prószyński i S-ka 2008.
Magdalena Zawadzka, Gustaw i ja, Wydawnictwo Marginesy 2011.